Odpowiedzialność właściciela za szkodę wywołaną przez zwierzę

Osoby posiadające zwierzę są obarczone odpowiedzialnością za szkody przez nie wyrządzone oraz są zobowiązane do właściwego nadzoru na nimi. Zgodnie z art. 431 § 1 Kodeksu cywilnego, ten, kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba, że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. Pozostałe przepisy przewidują nawet możliwość zatrzymania przez osobę poszkodowaną zwierzęcia, do czasu naprawienia szkody przez jego właściciela. Nie ma tu znaczenia, czy szkodę wyrządzi zwierzę domowe czy hodowlane. 
 
Oprócz odpowiedzialności cywilnej, przepisy karne przewidują grzywnę dla właściciela zwierzęcia za niedochowanie ostrożności. W myśl art. 77 § 1 Kodeksu wykroczeń, kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1000 złotych albo karze nagany. Zatem kara za wykroczenie jest możliwa do nałożenia niezależnie od tego, czy zwierzę wywoła jakąkolwiek szkodę na mieniu bądź osobie. Wystarczy gdy przykładowo głośno szczekający pies wystraszy dziecko, bądź wypłoszy zwierzynę leśną na spacerze z uwagi na jego swobodne uwolnienie ze smyczy, czy też w zaludnionym miejscu będzie się swobodnie poruszało bez kagańca. Z innej strony można również wskazać na odpowiedzialność z art. 78 Kodeksu wykroczeń wobec osoby, która zwierzę drażni, czy też płoszy do tego stopnia, iż staje się ono niebezpieczne (szczucie). W tym wypadku ustawodawca przewidział karę ograniczenia wolności, grzywny do 1000 złotych albo nagany. 
 
Powstaje jednak pytanie, co w przypadku wywołania przez zwierzę szkody na osobie? Większość osób będzie miało na myśli pogryzienie przez psa, ale należy również rozpatrywać potrącenie przez konia, krowę czy też ukąszenia przez zwierzęta egzotyczne, które ostatnimi czasy zyskują na popularności (pająki, węże, a nawet dzikie koty). Otóż odpowiedzialność karna właściciela (lub posiadacza) zależna będzie od skutku, jaki zwierzę wywoła. Ogólna zasad z art. 156 i 157 Kodeksu karnego stanowi, że za uszczerbek (lekki, średni, ciężki) odpowiada osoba, która go wywołała. Ponadto, zgodnie z art. 3 Kodeksu karnego odpowiedzialności karnej za przestępstwo skutkowe popełnione przez zaniechanie podlega ten tylko, na kim ciążył prawny, szczególny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi. Taki właśnie obowiązek, zapobiegnięcia skutkowi w postaci szkody wywołanej przez zwierzę, ciąży na jego właścicielu. Zatem odpowie on na podstawie przepisów prawa karnego za uszczerbek na zdrowiu innej osoby, jeżeli wywoła go zwierzę, którego jest właścicielem lub którym się posługuje, czy też wywołane przez zwierzę, nad którym jest zobowiązany pełnić nadzór (dozorca stada, dozorca w zoo, hodowca). 

Mateusz Widenka

CDO24 Centrum Ochrony Prawnej
Infolinia: 801 00 31 38

Informujemy, że powyższy artykuł nie jest opinią ani poradą prawną i nie może służyć jako ekspertyza przed sądem, urzędem czy osobą prywatną. Proszę pamiętać, że ze względu na długość opracowania artykuł dostarcza jedynie informacji ogólnych, które w konkretnym przypadku nie mogą zastąpić porady prawnej.

Proszę pamiętać, że osoby posiadające Ochronę Prawną CDO24 zawsze mogą zasięgnąć dodatkowych informacji w departamencie prawnym CDO24 pod numerem telefonu 801 003 138 (lub 32 44 57 822), który działa codziennie od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 16.30. Pozostałe osoby zainteresowane posiadaniem ochrony prawnej zapraszamy do zapoznania się z ofertą CDO24 na stronie internetowej www.cdo24.pl.

Masz pytanie do prawnika? Napisz do nas: gazeta@cdo24.pl. Odpowiedzi na najciekawsze i najczęściej pojawiające się Państwa pytania, będziemy zamieszczali w naszych artykułach.