Obowiązek ochrony danych osobowych w działalności związkowej

W niniejszym artykule chciałbym przedstawić problem związany z obowiązkiem informowania pracodawcy o pracownikach objętych ochroną związkową, a obowiązkiem szczególnej ochrony informacji o przynależności tych pracowników do związków zawodowych. Zwrócić należy uwagę, że przynależność do związków zawodowych zaliczona została do danych, które zostały objęte szczególną ochroną, a to ze względu na konieczność zagwarantowania swobody przynależności i działalności organizacji związkowych, a ustawodawca (krajowy, ale także europejski) wymienił ją jako daną szczególnie chronioną; podstawą szczególnej ochrony jest ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (tj. z dnia 22 października 2015 roku, Dz. U. z 2015 roku, poz. 1881), a także Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku, w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Ogólne rozporządzenie o ochronie danych). 
 
Podnieść należy, że ustawa o związkach zawodowych daje możliwość posiadania przez pracodawcę informacji o przynależności konkretnego pracownika do związku zawodowego. Dla przykładu można podać art. 31 ustawy o związkach zawodowych gwarantujący działaczom związkowym zgłoszonym przez organizację związkową prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy przez okres kadencji. Ponadto na mocy art. 32 w/w. ustawy tzw. ochronie trwałości stosunku pracy podlegają imiennie wskazani w uchwale zarządu członkowie zarządu zakładowej organizacji związkowej, imiennie wskazani pracownicy będący członkami zakładowej organizacji związkowej, upoważnieni do reprezentowania tej organizacji względem pracodawcy. Ochrona przysługuje także pracownikom imiennie wskazanym uchwałą komitetu założycielskiego zakładowej organizacji związkowej, jak również pracownikom pełniącym funkcję zakładową poza zakładową organizacją związkową. 
 
Ponadto należy zwrócić uwagę, że w przypadku, w którym pracownik złoży odpowiednie oświadczenie, pracodawca będzie zobowiązany potrącać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową w zadeklarowanej przez niego wysokości (art. 331 ustawy o związkach zawodowych). 
 
Ustawa „związkowa” nakazuje pracodawcy – w przypadku indywidualnych spraw pracowniczych, w których przepisy prawa zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową – zasięgnięcie informacji od tejże organizacji o pracownikach korzystających z ochrony. Nie przedstawiając bliżej sposobu i terminów, w jakich konsultacja winna się odbyć stwierdzić należy, że krajowy ustawodawca przewidział kolejny wyjątek od ogólnej zasady związanej z ochroną danych osobowych członków związków zawodowych. Powyższe nakazuje nam uznać, że art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych daje podstawę do przetwarzania danych osobowych tak przez związek zawodowy, jak i przez pracodawcę.
 
Wskazany wyżej artykuł upoważnia pracodawcę do uzyskania danych pracowników objętych ochroną związkową. Z kolei przesłanką upoważniającą pracodawcę do przetwarzania w/w. danych jest art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych, tj. z dnia 13 czerwca 2016 roku (Dz. U. z 2016 roku, poz. 922 ze zm.) który stanowi podstawę ich przetwarzania. 
 
W tym miejscu podnieść należy, że na mocy orzecznictwa sądów powszechnych czy administracyjnych pracodawca nie ma prawa żądać od związków zawodowych podania imiennej listy osób, których zwolnienie należy z nimi konsultować, a także podania listy osób nieobjętych perspektywą ustania stosunku pracy. 
 
Andrzej Buczek

CDO24 Centrum Ochrony Prawnej

Infolinia: 801 00 31 38


Informujemy, że powyższy artykuł nie jest opinią ani poradą prawną i nie może służyć jako ekspertyza przed sądem, urzędem czy osobą prywatną. Proszę pamiętać, że ze względu na długość opracowania artykuł dostarcza jedynie informacji ogólnych, które w konkretnym przypadku nie mogą zastąpić porady prawnej.

Proszę pamiętać, że osoby posiadające Ochronę Prawną CDO24 zawsze mogą zasięgnąć dodatkowych informacji w departamencie prawnym CDO24 pod numerem telefonu 801 003 138 (lub 32 44 57 822), który działa codziennie od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 16.30. Pozostałe osoby zainteresowane posiadaniem ochrony prawnej zapraszamy do zapoznania się z ofertą CDO24 na stronie internetowej www.cdo24.pl.

Masz pytanie do prawnika? Napisz do nas: gazeta@cdo24.pl. Odpowiedzi na najciekawsze i najczęściej pojawiające się Państwa pytania, będziemy zamieszczali w naszych artykułach.