Jak na świecie Boże Narodzenie świętują

Jagnięce żeberka zamiast karpia, drzewko bananowe w miejsce choinki i gwiazdkowe prezenty od wiedźmy Befany. Święta Bożego Narodzenia w każdej kulturze wyglądają inaczej, ale na całym świecie są to jedne z najbardziej radosnych i rodzinnych dni w roku.

W wielu rejonach świata świętowanie narodzin Chrystusa rozpoczyna się znacznie wcześniej niż w Polsce. W krajach skandynawskich okres Bożego Narodzenia inauguruje przypadający 13 grudnia dzień świętej Łucji. W Szwecji w tym dniu ulicami miast przechodzą pochody dzieci w białych strojach. Orszakowi przewodzi dziewczynka przybrana we wianek z płonącymi świecami. W tym kraju tradycyjnie dzień świętej Łucji rozpoczyna czas przedświątecznego postu. 13 grudnia przed świtem zasiada się po raz ostatni przed świętami za suto zastawionym stołem. W każdej rodzinie najstarsza córka budzi resztę domowników, śpiewając pieśń „Santa Lucia”, podając kawę, grzane wino i specjalne na tę okazję przygotowywane pszenne ciastka z rodzynkami i szafranem.

W Gwatemali wstępem do Bożego Narodzenia jest obrzęd „palenia diabła”. 7 grudnia w tym kraju rozpala się wielkie ogniska i odpala sztuczne ognie, aby przed świętami oczyścić świat ze złego. W Meksyku świętowanie narodzin Chrystusa rozpoczyna się od trwających 9 dni „posadas”, czyli przedstawień obrazujących bożonarodzeniową historię Józefa i Maryi szukających noclegu.

Bacalhau na wigilijnym stole
Wigilia Bożego Narodzenia niemal na całym świecie jest obchodzona bardzo uroczyście. W Norwegii ok. godz. 17.00 zaczynają bić kościelne dzwony, wzywając ludzi na wspólną modlitwę. Norwegowie, tak jak Polacy, zasiadają 24 grudnia do uroczystej kolacji, jednak od karpia czy barszczu z uszkami zdecydowanie wolą jagnięce lub wieprzowe żeberka. W Portugalii tradycyjną wigilijną potrawą jest bacalhau, czyli dorsz przyrządzony według specjalnego przepisu. W tym kraju do wieczerzy wigilijnej zasiada się dopiero po uroczystej mszy świętej, która podobnie jak w naszym kraju rozpoczyna się o północy. Nabożeństwo nosi nazwę Missa do Galo, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „Msza Koguta”. Nazwa ta pochodzi od legendy, zgodnie z którą tylko raz zdarzyło się, aby kogut zapiał dokładnie o północy, a miało to miejsce w noc narodzin Zbawiciela. Pasterka ma wyjątkowy charakter w społeczności kanadyjskich Eskimosów. W ich przypadku wędrówka do osady, w której misjonarze odprawiają wigilijne nabożeństwo trwa często kilka dni. Jako że Eskimosi nie znają chleba, podczas modlitwy wypowiada się słowa „Mięsa naszego powszedniego”.

Pająk i uboga wdowa
Choć w większości krajów na świecie Boże Narodzenie nieodzownie łączy się z choinką, zazwyczaj stanowiącą zapożyczenie z kultury zachodniej, nie wszędzie jest ona obecna. W Indiach, gdzie żyje 25 mln chrześcijan, a zdobycie iglastego drzewka nie należy raczej do łatwych zadań, wierni dekorują bombkami drzewka bananowe lub mangowe. W prawosławnej Grecji zamiast choinek przyozdabia się na Boże Narodzenie małe łódeczki. Na Ukrainie w gałęziach świątecznego drzewka ukrywa się plastikowego pająka. Ta nietypowa ozdoba łączy się z legendą o ubogiej wdowie, która nie mogła sobie pozwolić na udekorowanie choinki. Pierwszego dnia świąt podekscytowane dzieci obudziły matkę, krzycząc, że drzewko już jest ozdobione. Okazało się, że w nocy pająk spowił choinkę pajęczyną. Ta z kolei przemieniła się w srebro i złoto, sprawiając, że rodzina wdowy już nigdy nie była uboga.

Prezenty od dobrej wiedźmy
Boże Narodzenie dla dzieci na całym świecie to również czas świątecznych prezentów. Nie wszędzie jednak podarki przynosi Dzieciątko, Gwiazdor czy Święty Mikołaj. We Włoszech prezenty to domena dobrej wiedźmy Befany. Zgodnie z legendą Trzej Królowie zatrzymali się w chacie Befany, by zapytać o drogę do Betlejem. Zachęcali ją, aby razem z nimi poszła złożyć hołd Dzieciątku Jezus, ale odmówiła. W nocy, gdy zobaczyła na niebie olśniewające światło zmieniła zdanie i pobiegła szukać Trzech Króli, niestety bez skutku. Od tego czasu, co roku wyrusza na poszukiwania Dzieciątka, zostawiając zabawki grzecznym dzieciom, a niegrzecznym węgielki.

Zwyczaje i tradycje związane ze świętowaniem Bożego Narodzenia różnią się w każdej kulturze. Jednak we wszystkich krajach, w których żyją chrześcijanie, są to jedne z najbardziej rodzinnych i uroczystych dni w całym roku.

Łukasz Karczmarzyk
źródlo foto:pixaby.com